Anasayfa / Genel / Sizin İçin Etraflıca Anlattık: Salgın Sinema ve Dizi Dünyasını Nasıl Etkiledi, İzleyicileri Neler Bekliyor?

Sizin İçin Etraflıca Anlattık: Salgın Sinema ve Dizi Dünyasını Nasıl Etkiledi, İzleyicileri Neler Bekliyor?

Salgın başladığından beri dünya genelinde 6 milyonu aşan vaka sayısı ve 400 bine yaklaşan can kaybı yaşandı. Globalleşen dünyada ülkeleri, hatta insanların tamamı kendi güvenli bölgelerine çekildiler. Salgından dolayı ülkeler göre alınan mucizevi önlemlerle birçok sektörü olumsuz etkilerken, en çok hasar görebilen sektörlerden biri de büyük bütçelerin harcandığı sinema ve dizi sektörü oldu.

Sinema salonlarının kapatıldığı, çoğu dizi ve sinema filmi projesinin durdurulduğu veya ertelendiği, baştan projelerin ise vizyon tarihlerinin süresiz bir şekilde ötelendiği bu sürecin sonrasında dünyada ve Türkiye ’de sektörü nelerin beklediğini ise tamamiyle kestirmek birazcık güç. Alınan önlemler normalleşme çalışmaları dahilinde tüm ülkelerde ağır ağır azaltılmaya başlandı. Oysa sinema ve televizyon dünyasında tablo hiç iç açıcı değil.

Devler az kalsın dükkân kapatmış durumda:

hollywood

Kuzey Amerika ’daki tüm projelerini durdurduğunu ifade eden Netflix ve çekim sürecinde olan tüm projelerini durduğunu ifade eden Disney ilk önce edinmek üzere tüm üretim şirketleri, duraklama döneminde. Özellikle Marvel filmleri “Black Widow”, “Black Panther 2”, “Captain Marvel 2” ve “Doctor Strange” gibi yüksek gişe beklentili filmlerini erteleyerek zarardan kaçınmaya çalışan Disney Stüdyoları, dünya genelindeki tema parklarını da kapatarak fazla sayıda insanın işsiz kalmasına sebep oldu.

Netflix platformunun internet altyapısı baştan sona insanların evlerine değin girmişti. Pazardaki rekabette baskı için FOX ’u satın alan Disney ve Warner Bros Stüdyoları ’nı bünyesine katan BEYGIR&T, şimdilik kendi platformları üzerinden yayınladıkları animasyonlarla zarardan kurtulmaya çalışmakta. Bu böylece çıkar bir yol gibi gözükmüyor. Mesela 2016 ’da vizyona giren ve 346 milyon gişe hasılatı getiren animasyon film “Troll Word Tour” filminin devamı dijital olarak izleyiciye sunuldu ve sadece 100 milyon dolar kazanç elde edebildi. 

Sinemanın dinamosu Hollywood ’un geleceği belirsiz:

Hollywood

Dünya ’daki sinema endüstrisinin neredeyse %80 ’nini oluşturan Amerikalı bütün üretim şirketleri ve yapımcılar, çeşitli toplantılarla COVID-19 salgını süreci ve sonrasına dair kendilerince tedbir almaya çalışmaktadır. Salgının ne değin süreceği belirsizliğini korurken Hollywood ’un da geleceği belirsizliğini koruyor.

Stüdyolar bünyesine aldıkları salgın konusunda uzman danışmanlarla, yeni bir set dinamiği kurmanın yolunu aramakta. Ancak yüzlerce kişinin çalıştığı bir sette bütün önlemlere karşın virüse önlemek azıcık kuvvet görünüyor. Büyük stüdyolar, çekim ekiplerini dağıtılmış testlerden sonra platolarında kampa alıp setlerini dışarıyla ilişkisini keserek devam ettirmek üstüne de düşünceler paylaşıyorlar. Kimi stüdyolar ise daha çok masada üretebilecekleri animasyon filmlerle sürecin etkilerini rahatlatmak eğiliminde.

Gerekli önlemler alınıp uygun set koşulları sağlansa ve üretim başlasa bile, salgın nedeniyle zincir sinema salonlarının kapalı olması ve onlarında geleceğinin belirsizliğini koruması pazarı epey küçülteceğe benziyor. Bağımsız sinemacıların ise varlıklarını ne kadar koruyabileceğini süre gösterecek.

Çin ’de sinema ve dizi setleri “Kamera!” dedi:

Çin'de boş sinema salonları

Salgının başladığı ülke Çin ’de vaka ve vefat sayılarının azalmasının ardından en büyük stüdyolardan olan Hengdian World Stüdyosu beş büyük film platosunu sinema ve dizi setlerine açtığını duyurdu. Şu lahza bir düzine dek film projesinin setbaşı yaptığı ülkede, Çin sinemasında yakın dönemin manâlı yönetmenlerinden Zhang Yimou’da, “Impasse” filminin çekimlerine başladıklarını duyurdu. Çin hükümetinin getirdiği yönetmeliklere tarafından setlerde maksimum 50 kişinin çalışması gibi kuralların bağlı sıra dağıtılmış hijyen önlemleriyle her yerde başlayan sinema sektörü önündeki en büyük engelse sinema salonlarının eskisi dek seyirci çekememesi

Çeşitli bağımsız salonlar ayrı kampanyalarla insanları çekmeye çalışsa da ayrıca hükümetin getirdiği sosyal mesafe yönetmeliği gereği belli sayıda insan alınması ayrıca de insanların topluluk ve kapalı alanlardan çekinmesi sinemanın geleceğini belirleyecek gibi. Bütün sinema salonu sahiplerinin aklındaysa benzer endişe: “Biz salonları başlatmak zorundayız lakin yeterli film üretilecek mi?”

Avrupa ’da da sinemalar açılıyor:

Boş sinema salonu

Salgından en fazla etkilenen bölgelerden olan Avrupa ’da öyle çok ülke, salgının yoklama altına alınmaya başlamasıyla sinema salonlarının haziran başında açılacağını duyurdu. Ama film üretimi konusunda hükümetlerin getirdiği sert yaptırımlar kapsamında sinema ve dizi setlerinde meslek başı yerine getirmek zorlama görünüyor.

İzlanda ’da çekimlere başladıklarını daha evvelden duyuran Netflix İçeriklerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ted Sanderos, haziran ayı başında İsveç ve Norveç ’te çekimlere başlayacaklarını söylese de setlere getirilen hijyen kuralları ve birey sayısı kısıtlamaları gibi yaptırımlar, sinema ve dizi setlerinin başlamasını zorlaştırmanın yanı sıra üretim aşamasını da epeyce yavaşlatacak gibi görünüyor.

Türkiye ’de sektör çalışanları mağdur durumda kaldı:

dizi seti

Ülkemizde ise salgını sebebiyle zorunluluk ya da herhangi bir yasak olmamasına rağmen, öyle fazla yapım şirketi sinema ve dizi filmi projelerini durdurmuştu. Pandemi öncesinde üretimi tamamlanan sinema filmleri ise sinema salonlarının kapanmasıyla vizyon tarihlerini erteleme yoluna gitmişti. Birçok milli kanalın eski dizilerle veya tanıdık olmayan filmlerle yayın akışını doldurmaya çalıştığı süreçte, sektörün yapım şirketlerinden kamera arkası çalışanlarına değin böylece fazla paydaşı da baskı bir duruma düşmüştü.

COVID-19 salgını sürecinde Netflix Türkiye için 4 milyon liralık destek bütçesi ayırdı. Bu yardımı Sinema Televizyon Sendikası ve İKSV aracılığıyla adil bir şekilde kamera arkası çalışanlarına ulaştırılacağı duyuruldu. Bu tek seferlik yardımın, egzersiz ve anlaşma standartlarından kaynaklı devletin yaptığı desteklerden de faydalanmakta güçlük çeken kamera arkası çalışanlarına az da olsa derman olması bekleniyor.

Türkiye ’de sinemalar ne zaman açılacak, diziler ne zaman başlıyor?

Son uyanış Filmi seti

Büyük bir TV dizisi izleyici kitlesi olan ülkemizde ise en fazla merak edilen soru: Türkiye ’de diziler ne vakit başlıyor? COVID-19 kâbusunun öteki Avrupa ülkelerine oranla daha kontrollü geçtiği Türkiye ’de salgının denetleme altına alınmasıyla birlikte üretim şirketleri sinema ve dizi projelerine eksik sayıda olsa da başladı.

COVID-19 salgını sürecinde BKM Mutfak, Çok Güzel Hareketler 2 ’nin çekimlerine seyircisiz şekilde devam ederken Avşar Film ’in TV dizisi Arka Sokaklar senaryosuna salgını da dahil ederek yayın hayatına devam etmişti.  Ayrıca Gülse Birsel ’in yazdığı BKM ’nin Jet Sosyete dizisi de Korona Özel bölümüyle ilginç ve yaratıcı bir işe imza atmıştı. Haydut Dünyaya Hükümdar Olmaz dizisi ise 3 yönetmen ve 3 ekip ve aldıkları değişik önlemlerle çekimlerine devam ediyor.

Salgın sırasında çekilen birincil salgın filmi:

Birçok hijyen ve sosyal mesafe önlemiyle Ordu ’da her tarafta çekimlere başlayan Süreç Film ’in TV dizisi Kuzey Yıldızı birincil Aşk gibi eksik sayıda dizinin yanı sıra, Mayıs’ın son haftası İstanbul ’da çekilen Sami Dündar Film Üretim ’ın Son Uyanış filmi de “salgında çekilen birincil salgın filmi” olarak tarihe geçiyor.

Alınan COVID-19 önlemleri kapsamında ekipteki herkesin ateş ölçümleri yapılması ve profesyonel hijyen ekiplerinin sette her yeri dezenfekte etmesinin yanı sıra, Afiyet Bakanlığı izinli bir ambulans ve salgın konusunda eğitimli çalışanlar da da muhtemel bir duruma karşısında hazır bulunuyorlar. genellikle sinema ve dizi sektörü salgın sürecini bu şekilde geçirirken, pek fazla yapım şirketi yaz ortasından sonradan, gelecek sezona hazırlanan projeler için kamera demeyi planlıyor.

Türkiye’de sinema ve dizi sektörünü neler bekliyor?

Türk dizileri

18 Mayıs ’ta Türk Tabipler Birliği ile fazla sayıda kamera arkası çalışanı derneği ve sendikası bir araya gelerek, salgını ve ardından çalışma koşullarına ve alınması gereken önlemlere dair ortak bir öneri metni hazırladı. Bu metin; sinema ve dizi setlerindeki hijyen standartlarına, yemek koşullarına, akarsu ve kahve servisine, çalışma saatlerine ve ulaşım yöntemlerine dair o kadar çok konuya değinen kapsamlı bir egzersiz. Pratik Olarak oldukça başarılı gözükse de tatbik konusunda sektörü ve sektör çalışanlarını ne değin koruyabileceği ise tartışılabilir. 

Günümüzde Türkiye ’de sinema ve dizi setlerinde ortalama 100 karakter kamera arkası çalışanı ve bu sayı haricinde oyuncuların, tezgâhtar oyuncuların vs. bulunduğu unutmamak gerekir. Epeyce hareketli, kalabalık ve yıpratıcı bir sektörden bahsediyoruz. Yeri geldi mi fazla kuytu mekanlara girmeyi, yeri geldi mi fazla süratli hareket etmeyi gerektiren bu sektörde bu metnin şartlarını uygulamak azıcık şiddet olabilir.

Uygulanır mı? Şüphesiz. Oysa bu durum, sinema ve dizi filmi yapım şirketlerinin ve TV kanallarının birim süresi 2 saati bulan dizi senaryolarından vazgeçmesini; yönetmen, sanat yönetmeni, gösterme yönetmeni gibi kreatif liderlerin kesin konularda estetik kaygılarından vazgeçmesini; yapımcıların kesin konularda taviz vermesini gerektirebilir. Ayrıca alınan hijyen ve sosyal mesafe önlemlerinin yarattığı ekstra bir gider kalemi de söz konusu.

Tabii oysa bu gider sinema filmleri için o kadar büyük gözükmeyebilir ama ülkemizde fazla sayıda düşük bütçeli dizi de üretilmektedir. Bu gibi durumlarda kanalların dizileri için ayırdığı bütçeleri değiştirecektir, çünkü daha eksik vakit daha eksik reklam geliri anlamına; daha kolay içerik ise daha az izleyiciye sebep olacaktır. Böylece ya da böyle, birileri baskı duruma girecek gibi gözüküyor. Ekipler mi küçültülür, oyuncu veya takım maaşları mı azaltılır, yoksa yapım şirketleri diğer yerlerden gider kısma politikasına mı gider zamanla göreceğiz.

Televizyonda eski nitelikli dönemlere dönüş yaşanır mı?

Eski diziler

COVID-19 salgını şimdilik denetim altına alınmış olsa da gelecek günlerin ne getireceğini tahmin etmek epeyce kuvvet. Alınan ve önerilen önlemlerin sinema ve dizi filmi setlerin hızını düşüreceğini unutmamak gerekir. Zira her bir saatte ellerin yıkanması için bile onlarca kişinin dağılması ve geri toplanması bile bu sektörde kayda değer bir vakit. Hem sosyal mesafenin korunması için servis sayılarının arttırılması veya dağıtılmış korunma ve hijyen ekipmanlarının temini ve saire gibi ekstra bütçeler de laf konusu olacak.

Bütün bu etkenler keza üretim hızını düşürecek ki haftada altı gün ortalama on beş saat çalışılan dizilerde bu standartlarda iş geliştirmek oldukça zorlama. Yakın dönem de televizyonlarımızda bir mahallede ya da bir evde geçen 90 ’lardaki ya da 2000 ’lerdeki durum komedisi (sitcom) ya da jurnal diziler gibi değişmez platolarda çekilen ucuz bütçeli aile dizleriyle dolu görebiliriz. Şayet kötü da olmaz…

Türk sinema izleyicisini neler bekliyor?

2020 filmleri

COVID-19 salgını sebebiyle sinema salonlarının kapanması ise sinema filmi üreticilerini birazcık korkutuyor. Gişeden gelir elde eden yapımcıların izleyiciye ulaşmak için kullanabileceği etkin tek yol sinema salonları. Cumhurbaşkanlığı sinema salonlarının normalleşme süreci kapsamında 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren belli önlemler ve kurallar kapsamında açılacağını duyurdu. Ülkemizde egemen sinema salonları ve küçük sinema girişimcilerinin büyük sinema salonu zincirleri karşı adeta değil olduğunu düşünürsek, bir sinemaya gitmek için büyük muhtemelen bir alışveriş merkezine girmeniz gerekiyor. Bu durum ise başka bir soruna gebe…

Salgın kapsamında alınan önlemler doğrultusunda açılan AVM ’lerin alışılagelmiş kapasitesinin %50’sini almasına müsade veriliyor, bu şart ne kadar sürecek kestirmek güç. Bu da sinemaların zaten potansiyel müşterilerinin yarsını kaybetmesi çağrıda bulunmak. bir de bunun haricinde alınacak sosyal mesafe önlemleriyle sinema salonlarında da koltuk veya izleyici sayısı yüksek olanak azaltılacaktır. Yani ülkemizde zaten izleyici kitlesi eksik olan sinema daha da az insana ulaşacak. Büyük yatırımlarla dev sinema salonu zincirleri kuran şirketlerin bunun altından kalkması epey zor. Bu dağıtılmış küçülmelere ve pazar daralmasına sebep olabilir.

Sinema, salgın sonrası yeni normalde bir lüks mü olacak? Ucuz bilet işi şiddet görünüyor…

Lüks sinema

İlerleyen zamanda büyük ihtimalle dağıtılmış önlemler ve kısıtlamalarla açılacak sinema salonları koltuk mu azaltacaklar, izleyiciler arasına paneller mi koyulacak, salonların kafelerine ne gibi düzenlemeler gelecek bunları vakit gösterecek. Hükümetin ve yetkililerin belirlediği koşullara göre sinema salonlarının da geleceği belirlenecektir fakat bu ucuz ve basit olacak gibi gözükmüyor. Ancak COVID-19 Salgını sonra oluşacak idareli ve sosyal durumdan dolayı her AVM ’de bir sinema salonu devri de kapanabilir. Bu da yeni anlaşmalar ya da yeni yöntemler gerektirecek. Sonuç ya daha düşük bütçeli ucuz filmler veya daha fiyatı yüksek sinema biletleri olarak bize dönebilir. 

Yapım şirketleri ise daha ucuz sinema ve dizi projeleri üretip TV kanallarına veya düşük kâr marjıyla sinema salonlarına yönelebilir ya da bütçe oluşturup, 3 film yerine bir tane kaliteli film çekmeye yönelebilirler. Bu da ekonomik bir tercih sonuçta. Her gün verilen 100 lirayla ay sonundaki 3000 lira hiçbir süre benzer olmaz. Bu da bizi şu ikileme götürüyor elbet: Ya çok eksik sayıda nitelikli sinema ve dizi filmlerini çok uzun gösterim süreleriyle izleyeceğiz ya da düşük kalite içeriklere ve düşük bütçeli projelere maruz kalacağız. 

Önümüzdeki sürede bizi her konuda olduğu gibi bu konuda da nelerin beklediğini salgının seyri belirleyecek. Alınan önlemler, hükümetin getirdiği yaptırımlar, ola ki yer alan aşı belki emin bir tedavi. Zamanla göreceğiz. Ancak sinema ve dizi öteki sanat dalları müzik, tiyatro, opera gibi birçok sanat dalıyla birlikte bir sürelik büyük bir lükse dönüşebilir. Olmaması dileğiyle…

Hakkında admin

Check Also

Dünyanın En Hızlı Mobil İnternetine Sahip Operatörleri Açıklandı

Dünyanın En Hızlı Mobil İnternetine Sahip Operatörleri Açıklandı

Birleşik Arap Emirlikleri merkezli telekomünikasyon operatörü Etisalat, Ookla tarafından dünyanın en hızlı mobil operatörü ilan …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir